Amerika Birleşik Devletleri'nde geliştirilen Brangus, 5/8 Angus ve 3/8 Brahman melezi olarak Angus'un mükemmel karkas kalitesini ve Brahman'ın ısı ile dış parazit direncini tek ırkta birleştirir. Siyah ve boynuzsuz yapısıyla tanınır; dişi 450–560 kg, erkek 700–900 kg. Türkiye'nin Akdeniz, Ege ve Güneydoğu bölgelerinde Angus'tan belirgin biçimde daha iyi yaz performansı gösterir. Besi döneminde günlük canlı ağırlık artışı 1.0–1.4 kg'dır.
Bu rehberde Brangus için günde ne kadar ve ne tür yem verilmesi gerektiği, hangi yemlerin önerildiği, yaşam dönemlerine göre yem miktarları ile kış ve yaz aylarında dikkat edilmesi gerekenler anlatılmaktadır.
Günlük beslenmede kullanılması önerilen yemler ve destekleyici takviyeler.
Isı stresi
Saf Angus'a kıyasla çok daha dayanıklı; ancak Brahman oranı seyreldikçe (F2, F3 melezlerde) ısı toleransı azalır ve gölgelik ile su erişimi kritik önem kazanır.
İç parazitler
Brahman genetiği kene direncini artırır; ancak mide-bağırsak solucanlarına (Haemonchus) karşı mevsimsel kontrol ihmal edilmemelidir.
Selenyum eksikliği
Türkiye topraklarında yaygın; buzağılarda beyaz kas hastalığı riskine karşı takviye zorunludur.
| Besin değeri | Aralık (en az – en çok)Aralık |
|---|---|
| Günlük kuru yem | 8–15 kg/gün |
| Protein oranı | 10–14 % |
| Enerji değeri | 9.5–12 MJ/kg kuru madde |
| Mineral değerleri(rasyonun kuru maddesinde) | |
| Kalsiyum | 0.3–0.55 % |
| Fosfor | 0.25–0.4 % |
| Magnezyum | 0.15–0.25 % |
| Sodyum | 0.1–0.18 % |
Yaz otlatma döneminin temel yem kaynağı; et ırkları için en ekonomik beslenme yoludur.
%14
%20
%28
Kış dönemi ve yoğun besi rasyonunun temel enerji ve lif kaynağı.
%8.5
%32
%22
Kış kaba yeminin temel kaynağı; rumen tampon görevi görür.
%10
%88
%32
Besi döneminde günlük canlı ağırlık artışını destekleyen enerji takviyesi.
%10
%87
%5
Mera ve kış döneminde mineral açığını kapatan Ca-P dengeli, selenyum ve çinko içerikli takviye.
500 kg'da ~9–10 kg KM/gün. Kaliteli kaba yem veya mera yeterlidir; kondisyon skoru 2.5–3.0 arasında tutulmalı. Mineral blok serbest erişimde bulundurulmalıdır.
Kesif yem kademeli artırılarak rumen yeni rasyona alıştırılır. E vitamini ve selenyum takviyesi doğumdan 3–4 hafta önce artırılmalıdır.
Süt yalnızca buzağı beslemeye yönelik; günlük verim 4–8 kg. Kaliteli mera erişimi laktasyon başarısını doğrudan belirler.
Doğumda 25–35 kg; 6. ay sonu hedef 150–200 kg. İlk 24 saatte kolostrum 3–4 lt/gün zorunludur. 3. haftadan itibaren starter yem ve kaba yeme alıştırma başlar.
Hedef günlük canlı ağırlık artışı 1.0–1.4 kg. Kasaplık ağırlığı 400–550 kg; karkas verimi %55–60. Mısır silajı veya mısır kırması temel enerji kaynağıdır.
Aşağıdaki değerler için yemsatıcınıza veya veterinerinize danışın.
İz mineraller
Vitaminler(IU = uluslararası birim)
Yılın farklı dönemlerinde dikkat edilmesi gereken besleme değişiklikleri.
Kış
Kışa iyi dayanıklıdır; soğukta enerji ihtiyacı yüzde on ile on beş artar. Mısır silajı ve kuru ot ağırlıklı rasyon uygulanır. Donmayan su erişimi şarttır.
Yaz
Brahman genetiği sayesinde ısı stresine Angus ve Hereford'dan belirgin biçimde daha dayanıklıdır; Türkiye'nin kıyı ve güney bölgelerinde yaz üretkenliği korunur. Gölgelik ve bol su erişimi sağlanmalıdır.
Doğum öncesi
Doğumdan 8 hafta önce kesif yem kademeli artırılır. E vitamini ve selenyum takviyesi doğum komplikasyonlarını azaltır. Brahman genetiği doğum kolaylığına katkı sağlar.
