Et ve süt üretimi için yetiştirilen büyükbaş hayvan.
İskoçya kökenli siyah tüylü, boynuzsuz et ırkı; mükemmel mermer dokusu ve erken kasaplık olgunluğuyla dünyada en yaygın et sığırı konumundadır. İnek 450–600 kg, boğa 700–900 kg. Besi döneminde günlük canlı ağırlık artışı 1.2–1.5 kg hedeflenir.
Amerika Birleşik Devletleri'nde geliştirilen Brangus, 5/8 Angus ve 3/8 Brahman melezi olarak Angus'un mükemmel karkas kalitesini ve Brahman'ın ısı ile dış parazit direncini tek ırkta birleştirir. Siyah ve boynuzsuz yapısıyla tanınır; dişi 450–560 kg, erkek 700–900 kg. Türkiye'nin Akdeniz, Ege ve Güneydoğu bölgelerinde Angus'tan belirgin biçimde daha iyi yaz performansı gösterir. Besi döneminde günlük canlı ağırlık artışı 1.0–1.4 kg'dır.
Fransa'nın Charolles bölgesinden çıkan krem-beyaz tüylü ağır et ırkı; Avrupa'nın en büyük sığır ırklarından biridir. İnek 650–900 kg, boğa 1000–1300 kg. Hızlı büyüme, yüksek karkas verimi ve yağsız et kalitesiyle öne çıkar. Türkiye'de yerli ırklarla melezlemede yaygın olarak kullanılır.
İsviçre Alpleri kökenli kahverengi-gri tüylü kombine ırk; süt protein oranı (%3.5–3.6) büyük melk ırkları arasında en yüksek düzeydedir. İnek 550–700 kg, boğa 800–1000 kg. Türkiye'de özellikle Karadeniz ve Doğu Anadolu'da yaygın olup uzun ömürlülüğü ve ayak-bacak sağlamlığıyla bilinir. Laktasyon başına 6000–8500 kg süt verimi hedeflenir.
İngiltere'nin Herefordshire bölgesinden çıkan, 18. yüzyılda geliştirilen klasik et ırkı; kırmızı vücudu ve beyaz yüzüyle hemen tanınır. Boynuzlu ve boynuzsuz (polled) varyeteleri mevcuttur. Dişi 450–600 kg, erkek 700–900 kg. Mükemmel mera adaptasyonu, güçlü annelik içgüdüsü ve soğuğa dayanıklılığıyla dünya genelinde en yaygın et ırklarındandır. Angus ile birlikte Türkiye'deki et ıslah programlarının temel ırkları arasında yer alır. Besi günlük canlı ağırlık artışı 1.0–1.4 kg'dır.
Hollanda ve Kuzey Almanya kökenli siyah-alaca süt ırkı; dünyada en yüksek süt verimine sahip sığır ırkıdır. İnek 550–700 kg, boğa 900–1100 kg. Türkiye'de en yaygın süt ırkı olup laktasyon başına 8000–12000 kg süt verimi hedeflenir. Yüksek verim potansiyeli doğru beslenme ve yönetimi zorunlu kılar.
İngiliz Kanalı'ndaki Jersey Adası'ndan gelen Jersey, dünyanın en yüksek süt yağı oranına sahip sığır ırkıdır; yüzde 4.5–5.5 yağ ve yüzde 3.5–4.0 protein içerikli sütüyle peynir ve tereyağı üretiminde Holstein'a kıyasla litre başına belirgin avantaj sağlar. Dişi 350–450 kg, erkek 550–700 kg ile küçük yapılıdır; ancak canlı ağırlığına oranla en verimli süt üreten sığır ırkıdır. Laktasyonda 5.000–8.000 kg süt verir. Türkiye'de küçük ve orta ölçekli işletmelerde ve yüksek yağlı süt talebi olan bölgelerde kullanımı artmaktadır.
Fransa'nın Limousin bölgesinden çıkan kızıl-altın tüylü et ırkı; yüksek karkas verimi (%65–70), yağsız ve ince lifli et kalitesiyle Avrupa'nın önde gelen et sığırları arasında yer alır. İnek 550–750 kg, boğa 900–1100 kg. Kolay doğum kabiliyeti ve iyi yem değerlendirme gücüyle Türkiye'de yerli ırklarla melezlemede terminal damızlık olarak yaygın biçimde kullanılır.
Avusturya'nın Vorarlberg eyaletindeki Montafon vadisinden çıkan gri-kahve tüylü kombine ırk; Esmer ırkının Alpin koşullara özelleşmiş Avusturya hattı olarak bilinir. İnek 500–650 kg, boğa 750–900 kg. Türkiye'de özellikle Karadeniz Bölgesi ve Doğu Anadolu'da yaygın olup dağlık arazilere mükemmel adaptasyonu, uzun ömürlülüğü ve laktasyon başına 5000–7000 kg yağ ile protein oranı yüksek süt verimiyle tanınır.
İsviçre'nin Bern Kantonu'ndaki Simme vadisinden çıkan sarı-kızıl ve beyaz benekli kombine ırk; hem süt hem et üretiminde üstün performansıyla dünyanın en yaygın sığır ırklarından biridir. İnek 650–800 kg, boğa 1000–1300 kg. Türkiye'de özellikle İç ve Doğu Anadolu'da yaygın olup laktasyon başına 5500–8000 kg süt, besi erkek buzağılarında ise günlük 1.2–1.5 kg canlı ağırlık artışı hedeflenir.
Orta Anadolu'nun kıraç steplerinde yüzyıllar boyunca şekillenmiş, Türkiye'nin en eski yerli sığır ırkıdır; süt, et ve iş hayvanı olarak üç yönlü kullanılmıştır. İnek 250–350 kg, boğa 350–450 kg. Düşük yem girdisiyle sert iklime, kıt meraya ve su kısıtlılığına üstün adaptasyonu nedeniyle ithal ırklara göre avantaj taşıdığı marjinal koşullarda vazgeçilmez yerli kaynaktır. Laktasyon başına 600–1500 kg yüksek yağlı (%5–6) süt verir.
