Fransa'nın Charolles bölgesinden çıkan krem-beyaz tüylü ağır et ırkı; Avrupa'nın en büyük sığır ırklarından biridir. İnek 650–900 kg, boğa 1000–1300 kg. Hızlı büyüme, yüksek karkas verimi ve yağsız et kalitesiyle öne çıkar. Türkiye'de yerli ırklarla melezlemede yaygın olarak kullanılır.
Bu rehberde Charolais için günde ne kadar ve ne tür yem verilmesi gerektiği, hangi yemlerin önerildiği, yaşam dönemlerine göre yem miktarları ile kış ve yaz aylarında dikkat edilmesi gerekenler anlatılmaktadır.
| Besin değeri | Aralık (en az – en çok)Aralık |
|---|---|
| Günlük kuru yem | 12–24 kg/gün |
| Protein oranı | 10–14 % |
| Enerji değeri | 9.5–12.5 MJ/kg kuru madde |
| Mineral değerleri(rasyonun kuru maddesinde) | |
| Kalsiyum | 0.4–0.55 % |
| Fosfor | 0.28–0.38 % |
| Magnezyum | 0.18–0.25 % |
| Sodyum | 0.1–0.18 % |
Günlük beslenmede kullanılması önerilen yemler ve destekleyici takviyeler.
Doğum güçlüğü (distosi)
Büyük çerçeveli ırk büyük buzağı doğurur; düvelerde ilk doğumda müdahale gerekliliği yüksektir, doğum gözetim altında yapılmalıdır.
Asidoz
Besi rasyonunda tahıl oranı hızlı artırılırsa rumen asidozu gelişir; tüm kesif yem geçişleri 10–14 günde kademeli uygulanmalıdır.
Şişkinlik
Baklagil ağırlıklı mera veya taze yoncayla ani besleme şişkinliğe neden olur; sabah aç karnına otlatmaktan kaçınılmalı, geçiş 7–10 günde kademeli yapılmalıdır.
Selenyum eksikliği
Türkiye topraklarının büyük bölümünde selenyum düşüktür; beyaz kas hastalığı ve üreme sorunlarına yol açabilir, takviye zorunludur.
Aşırı kondisyon
Kondisyon skoru 3.5 üzerine çıkan ineklerde doğum güçlüğü ve doğum sonrası metabolik hastalık riski önemli ölçüde artar.
Besi döneminin temel enerji kaynağı; yüksek nişasta içeriği hızlı canlı ağırlık artışını destekler.
%8.5
%30
%22
Rumen tampon görevi görür; temel lif kaynağı olarak idame ve gebelik dönemlerinde kullanılır.
%10
%88
%32
Besi döneminde enerji açığını kapatan, mısır kırmasına kıyasla asidoz riski daha düşük tahıl yemi.
%11
%87
Büyüme ve besi döneminde protein ihtiyacını kapatan yüksek proteinli bitkisel yem katkısı.
%44
%88
Et sığırlarına özel Ca, P, Mg, Zn mineral karışımı; mera döneminde blok olarak, ahırda yeme karıştırılarak verilir.
700 kg'da ~13–14 kg KM/gün. Kaliteli mera veya kuru ot yeterlidir; kesif yem minimum düzeyde tutulur. Kondisyon skoru 2.5–3.0 arasında tutulmalı; Charolais'de kondisyon skoru 3.5 üzerinde doğum güçlüğü riskini önemli ölçüde artırır.
Kuru ot + günde 1.5–2.5 kg kesif yem. Doğumdan 3 hafta önce geçiş rasyonu uygulanmalıdır. Charolais büyük buzağı doğurur; düvelerde doğum güçlüğü riski yüksektir, doğum anında veteriner müdahalesine hazır olunmalıdır.
Günlük süt verimi 6–10 lt'dir; hızlı büyüyen buzağının ihtiyacını karşılar. Laktasyonun ilk 3 ayında enerji negatif dengesi oluşmamasına dikkat et. Kaba yem kalitesi düşükse soya küspesi takviyesi zorunludur.
0–7. gün: Kolostrum zorunludur (3–4 lt/gün; büyük buzağı daha fazla kolostrum gerektirir). 7. gün–8. hafta: Tam süt veya süt ikamesi. 3. haftadan itibaren yüksek proteinli starter yem sunulmaya başlanır. 6. ayda hedef canlı ağırlık 220–270 kg.
Hedef günlük canlı ağırlık artışı 1.5–1.8 kg. Kasaplık ağırlığı 650–750 kg hedeflenir; karkas verimi %65–68.
Örnek rasyon(500 kg besi hayvanı)
Aşağıdaki değerler için yemsatıcınıza veya veterinerinize danışın.
İz mineraller
Vitaminler(IU = uluslararası birim)
Yılın farklı dönemlerinde dikkat edilmesi gereken besleme değişiklikleri.
Kış
Soğuğa dayanıklı bir ırktır; Fransız dağ ikliminde gelişmiştir. Büyük vücut kütlesi nedeniyle kış aylarında enerji ihtiyacı %10–15 artar. Kuru ot ve mısır silajı ağırlıklı rasyon yeterlidir. Kapalı ahırda D vitamini takviyesi kritik öneme sahiptir.
Yaz
Krem-beyaz tüy güneş ışığını kısmen yansıtır; Angus'a kıyasla sıcaklık stresi daha azdır. Ancak 30°C üzerinde yem tüketimi düşer; gölgelik ve bol taze su sağlanmalıdır. Mera döneminde sabah erken ve akşam geç besle. Mineral blok serbest erişimde olmalıdır.
Doğum öncesi
Charolais büyük buzağı doğurur; doğum güçlüğü riski diğer ırklara göre yüksektir. Doğumdan 3 hafta önce geçiş rasyonu başlatılmalıdır. E vitamini ve selenyum takviyesi iki katına çıkarılmalıdır. Düvelerde ilk doğum gözetim altında yapılmalı, veteriner müdahalesine hazır olunmalıdır.
