Sinop iline bağlı Gerze ilçesinden adını alan resmi tescilli Türk yerli tavuk ırkı; tamamen siyah tüylü, V biçimli taçlı, beyaz kulaklıdır. Bakanlık bünyesinde Lalahan Merkezi Hayvan Araştırma Enstitüsü'nde koruma altındadır. Serbest dolaşım koşullarına mükemmel uyum sağlar; yılda 150–200 yumurta verir. Küçük ölçekli ve köy çiftçiliği için uygundur.
Bu rehberde Gerze Tavuğu için günde ne kadar ve ne tür yem verilmesi gerektiği, hangi yemlerin önerildiği, yaşam dönemlerine göre yem miktarları ile kış ve yaz aylarında dikkat edilmesi gerekenler anlatılmaktadır.
Günlük beslenmede kullanılması önerilen yemler ve destekleyici takviyeler.
Düşük verim beklentisi
Ticari hibridlerle karşılaştırıldığında yumurta verimi belirgin düşüktür; köy ve geleneksel yetiştiriciler için uygundur, ticari entegrasyon için değil.
Yırtıcı riski
Serbest dolaşım sisteminde yırtıcı (tilki, kartal, sansar) kayıpları önemli boyuta ulaşabilir; barınak güvenliği sağlanmalıdır.
Gen kaybı
Yerli ırk olarak ticarileşme baskısıyla melezlenme riski mevcuttur; safkan üretim için irk kaydı tutulmalıdır.
Verim, yönetim ve barınak parametreleri.
| Besin değeri | Aralık (en az – en çok)Aralık |
|---|---|
| Günlük kuru yem | 80–120 g/gün |
| Protein oranı | 14–17 % |
| Enerji değeri | 10.5–11.5 MJ/kg kuru madde |
| Mineral değerleri(rasyonun kuru maddesinde) | |
| Kalsiyum | 2.5–4 % |
| Fosfor | 0.3–0.45 % |
| Magnezyum | 0.05–0.08 % |
| Sodyum | 0.12–0.18 % |
Mısır-arpa-buğday-kepek-soya küspesi karışımından oluşan basit köy karma yemi; hazır yem bulunamadığında ev yapımı olarak hazırlanabilir.
%15
%88
Yumurta kabuğu kalitesi için ek kalsiyum kaynağı; serbest tüketimde bırakılabilir.
Lif ve B vitamini kaynağı; köy karması içinde veya serbest tüketimde verilebilir.
%14
%88
%10
Yumurta verimi
Barınak ve yönetim
İlk 3 gün ısı kaynağı gereklidir; 34°C'den başlanır, her hafta 3°C düşürülür. Gerze Tavuğu geç olgunlaşır; yumurtacı yeme geçiş 20. haftaya ertelenebilir.
Mera erişiminde karma yem tüketimi azalır; yem miktarı sürü bazında ayarlanmalıdır. Kalsiyum için kırık mercan serbest tüketimde bırakılabilir. Yılda 150–200 yumurta beklenir; ticari hibridlerle karşılaştırılmamalıdır.
Aşağıdaki değerler için yemsatıcınıza veya veterinerinize danışın.
İz mineraller
Vitaminler(IU = uluslararası birim)
Yılın farklı dönemlerinde dikkat edilmesi gereken besleme değişiklikleri.
Kış
Karadeniz iklimine uyumlu olup soğuğa dayanıklıdır; -5°C'ye kadar rüzgarsız barınak yeterlidir. Kış aylarında mera erişimi azaldığından karma yem artırılmalıdır. 14–16 saat yapay aydınlatma kış yumurta verimini destekler.
Yaz
Yazın serbest dolaşım en verimli dönemdir; mera böcek ve ot tüketimi yem maliyetini önemli ölçüde düşürür. Gölgelik ve taze su zorunludur.
